Dorp(skrant)

Wabe Wisses keek niet alleen naar zijn eigen dorp, maar wierp af en toe ook een blik naar buiten (bron fot -JB)

In 1992 verscheen in de Leeuwarder Courant het laatste nummer van Bokwerder Belang, de fictieve krant, waarin Rink van der Velde alias redacteur Wabe Wisses Rzn verslag deed van de gebeurtenissen in het denkbeeldige dorp Bokwerd.

Koloniaal

De artikelen werden gebundeld in vier boeken, waaronder Bokwerd omhoog (1977) en Bokwerd forever (1979). Enerzijds getuigen ze van een heerlijke, kleinburgerlijke mentaliteit, anderszijds schemert er ook iets door van de plaats van een klein dorp in de grote wereld. Bote Bijster, de dorpsbewoner die ooit in Nederlands-Indië woonde, herinnert de lezer op gezette tijden aan het leven aan de andere kant van de wereld. Wabe Wisses wijst de lezer er regelmatig op hoe de bewoners in de Hoofdplaats in zijn ogen vrijwel alles verkeerd doen. Het is Bokwerdse dorpstrots op zijn best.

Fenomeen

Het Bokwerds is een boeiend fenomeen. Rink van der Velde ging onder zijn alias op een mild-ironische wijze om met de kritiek dat het Nederlands van Friezen doorspekt zou zijn met friesismen. Kenmerkend daarvoor is de ondertitel van Bokwerder Belanghet is met zeggen niet te doen. De woorden zijn weliswaar Nederlands, maar de uitdrukking is Fries. De redacteur is heel creatief met taal. idioom en zinslengtes, waardoor ook het lezen van de artikelen de nodige creativiteit vergt.

Mak schreef over de plussen en de minnen van het Friese platteland (bron foto – JB)

Geert Mak

Bokwerder Belang (1970-1992) kan worden gezien als de voorloper van Hoe God verdween uit Jorwerd (1996), de klassieke bestseller van Geert Mak. De Amsterdamse journalist van Friese afkomst deed daarin op zijn eigen, onnavolgbare wijze verslag van de teloorgang van een dorp op het Friese platteland.  In 2009 verscheen een luxe, gebonden editie met kleurenfoto’s.

Gekleurd

Toch was Mak, ondanks zijn journalistieke objectiviteit, gekleurd. Jorwerd was immers al langer bekend van het openluchttoneelspel, dat elke zomer in de notaristuin gespeeld wordt. Het Friese dorp is er nog altijd, en het doprse leven gaat gewoon door. Mak’s verdienste is dat hij, door middel van Jorwerd, het (Friese) platteland op de kaart heeft gezet.

Over het wel en wee van een dorp in de Friese Wouden (bron foto – JB)

Buitenland

Yn’e line is een goed voorbeeld van een serieuze dorpskrant. Sinds 1980 doet het tijdschrift op een verantwoorde, journalistieke wijze verslag van het wel en wee in Tytsjerk. De hoofdtaal van het tweemaandelijkse blad is Nederlands, maar er zijn altijd bijdragen in het Fries. Yn’e line is ook een mooi voorbeeld van een dorpskrant die over de grenzen kijkt. Sinds enkele jaren staat in elk nummer een interview met oud-Tytsjerker die in het buitenland woont.

 

 

 

Vassil Levski (bron foto – auteur)

Tot slot – wat zou Levski er van hebben gevonden?

Hij zou het uitstekend gevonden dat mensen zich inzetten voor hun dorp, of dat het fictieve Bokwerd is, of de reële dorpen Jorwerd en Tytsjerk. De revolutionair had zijn leven lang een nauwe band met zijn  geboortestad Karlovo. Sinds 1937 is daar een Vassil Levski Museum.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *