Herwonnen zelfvertrouwen Oost-Europa

Zal Timmermams’ dreigement helpen? (bron foto – Wikipedia)

Op de recente EU-top bleek dat de vluchtelingenproblematiek Europa eens te meer splijt. Het lijkt geen toeval dat de breuklijn min of meer parallel loopt met het voormalige IJzeren Gordijn. Polen, Hongarije en Tsjechië geven Brussel sinds enkele jaren stevig tegengas.

Federaal

De EU kan daar moeilijk mee omgaan. In tegenstelling tot de Verenigde Staten is Europa geen federale staat waar Brussel het laatste word heeft. Frans Timmermans, de Nederlandse vice-voorzitter van de Europese Commissie, wil Polen en Hongarije voor de Europese rechter dagen of anders de landen hun stemrecht in de Europese Raad afnemen. Het is maar zeer de vraag of Warschau en Boedapest voor dergelijke dreigementen zwichten. Midden-Europa heeft haar zelfvertrouwen herwonnen.

Vooralsnog is Orban niet onder de indruk (bron foto – Wikipedia)

Vreugde

Hoe anders was dat in 1989, toen het communisme in Oost-Europa viel. De wereld was uitzinnig van vreugde. Kapitalisme, markteconomie en democratie hadden, zo leek het, hun definitieve overwinning behaald  Brussel was er als de kippen bij om de landen van het voormalige Oostblok het lidmaatschap aan te bieden, zij het tegen een serie strenge voorwaarden. Polen legde haar economie een shocktherapie op, die geweldig goed werkte, Bulgarije had erg veel moeite het goede pad te vinden.

Juk

In 2004 werden acht voormalige communistische landen lid van de EU – Polen, Hongarije, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Estland, Letland en Litouwen. In 2007 volgden Bulgarije en Roemenië, in 2013 Kroatië. Ze waren decennialang onder Sovjet-juk geweest, toch zijn ze binnen één generatie bij de EU gekomen. Sommigen vinden dat veel te snel.

Het voormalige Oostbok heeft haar eigen plek in het nieuwe Europa (bron foto – Wikipedia)

Denkfout

De “oude” EU heeft een cruciale denkfout gemaakt. Duitsland en Frankrijk, die van oudsher de Europese kar trekken, hebben een moderne, liberale economie. Het maatschappelijk denken sluit daarop aan. Polen en Hongarije hebben weliswaar een moderne economie, maar de landen zijn politiek en maatschappelijk conservatief  De parlementen weerspiegelen dat  De Poolse PIS en het Hongaarse Fidesz hebben al enige jaren een absolute meerderheid in de nationale parlementen. Stel dat de VVD 120 zetels in de Tweede Kamer zou hebben en 60 zetels in de Eerste Kamer, dan zouden de liberalen constitutioneel vrij spel hebben.

Meedoen

Het EU-lidmaatschap heeft de voormalige Oostbloklanden, ondanks de grote verschillen tussen bijvoorbeeld Polen en Bulgarije, terecht het gevoel gegeven dat ze weer helemaal meedoen. Brussel had verwacht dat Warschau en Boedapest het spel keurig netjes zouden meespelen. Met het herwonnen zelfvertrouwen van Midden-Europa valt dat echter flink tegen.

Vassil Levski (bron foto – auteur)

Tot slot – wat zou Levski er van hebben gevonden?

Hij zou helemaal eens zijn geweest met de eigen (zinnige) koers van Polen en Hongarije. De Apostel van de Bulgaarse vrijheid had teleurstellende ervaringen met buitenlandse betrokkenheid. Hij besloot daarom dat de Bulgaren zich zelf, op eigen kracht, moesten bevrijden van de Turkse overheersing.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *